پنجره باز مذاکره

روایت‌های محسن هاشمی و محمد عطریان‌فر از مسیر گفت‌وگوهای میان ایران و آمریکا

گروه سیاسی: دو عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران در اظهاراتی جداگانه ضمن حمایت از تداوم مسیر مذاکرات بر ضرورت استفاده از دیپلماسی برای کاهش هزینه‌های کشور و حرکت به سمت توافقی پایدار تأکید کردند. محسن هاشمی، رئیس شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران، از وجود اجماع گسترده در ساختار سیاسی کشور درباره اصل مذاکره گفت و محمد عطریان‌فر، معاون سیاسی دبیرکل این حزب نیز با تأکید بر لزوم ایجاد زیرساخت‌های سیاسی و اعتماد متقابل، چشم‌انداز مذاکرات را «محتاطانه مثبت» ارزیابی کرد.

محسن هاشمی، رئیس شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران، در گفت‌وگو با عصر ایران درباره شرایط پس از جنگ و روند مذاکرات با اشاره به یادداشت خود با عنوان «پس از گاو خشمگین؛ عقل سلیم» تأکید کرد که در شرایط فعلی باید با تکیه بر عقلانیت سیاسی راهی برای جلوگیری از وارد آمدن خسارت‌های بیشتر به کشور پیدا کرد. او با استفاده از تمثیل «گاو خشمگین در اتاق» توضیح داد که ادامه وضعیت موجود می‌تواند، خسارت‌های بیشتری به کشور وارد کند بنابراین یافتن راه‌حلی سیاسی برای خروج از بحران ضروری است. هاشمی با اشاره به اینکه آمریکا به اهداف مورد نظر خود، ازجمله تغییر نظام سیاسی در ایران، دست پیدا نکرده است، گفت طرف مقابل نیز اکنون برای خروج از وضعیت موجود به‌دنبال راه‌حلی سیاسی است. او تأکید کرد، حمایت از مذاکره به‌معنای امتیازدهی به آمریکا نیست بلکه هدف آن جلوگیری از تحمیل هزینه‌ها و خسارت‌های بیشتر به ایران است.
رئیس شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران همچنین درباره نگرانی‌ها نسبت به روند مذاکرات گفت، تصمیم‌گیری درباره جزئیات هر توافق بر‌عهده مذاکره‌کنندگان و مسئولان ارشد کشور است و آنان باید با در نظر گرفتن منافع ملی به جمع‌بندی برسند. به گفته او هیچ توافق سیاسی ماهیتی دائمی ندارد و در صورت تغییر شرایط امکان بازنگری در آن وجود خواهد داشت.
هاشمی همچنین با رد وجود مخالفت جدی با اصل مذاکره در ساختار سیاسی کشور گفت: «هیچ‌کس در کشور مخالف اصل مذاکره نیست» و افزود که امروز می‌توان از نوعی اجماع در این زمینه سخن گفت. به گفته او بیش از ۹۰‌ درصد مجموعه حاکمیت و نیروهای سیاسی درباره اصل مذاکره هم‌نظر هستند و اختلاف‌ها بیشتر به چگونگی تأمین منافع ملی و دریافت تضمین‌های لازم بازمی‌گردد. او همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی بهتر مسئولان برای کاهش نگرانی‌های موجود در فضای سیاسی تأکید کرد.

محمد عطریان‌فر، معاون سیاسی دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ایران نیز در گفت‌وگو با چندثانیه با ارزیابی فضای مذاکراتی تهران و واشنگتن بر اهمیت ایجاد زیرساخت‌های سیاسی برای موفقیت هرگونه توافق تأکید کرد. او گفت، مذاکره موفق میان ایران و آمریکا صرفاً یک فرآیند سیاسی معمولی نیست و برای دستیابی به نتایج پایدار، شکل‌گیری اعتماد متقابل، اراده سیاسی و تضمین‌های اجرایی از سوی دو طرف ضروری است.
عطریان‌فر با اشاره به تجربه‌های گذشته اظهار کرد که نبود چنین زیرساخت‌هایی باعث شده برخی توافق‌ها در مرحله اجرا با مشکلات جدی و بی‌ثباتی مواجه شوند. به گفته او، تحولات اخیر و افزایش آگاهی دو طرف نسبت به هزینه‌های رویارویی مستقیم، زمینه‌هایی برای درک مشترک و جمع‌بندی‌های اولیه در برخی موضوعات ایجاد کرده است. با این‌ حال معاون سیاسی دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی تأکید کرد که هنوز اختلاف‌های مهمی در حوزه‌های امنیتی، منطقه‌ای، اقتصادی همچنین موضوع تضمین تعهدات وجود دارد و نباید شرایط کنونی را به‌معنای حل‌وفصل کامل اختلافات دانست. او معتقد است چشم‌انداز مذاکرات نه در قالب یک توافق سریع و فراگیر بلکه در چارچوب روندی تدریجی، مرحله‌بندی ‌شده و مبتنی بر اقدامات متقابل قابل ارزیابی است.
عطریان‌فر در پایان با بیان اینکه «پنجره دیپلماسی همچنان باز است» گفت، موفقیت مذاکرات منوط به آن است که تهران و واشنگتن از رویکردهای صرفاً تاکتیکی عبور کرده و به سمت ایجاد سازوکارهای پایدار و قابل اعتماد حرکت کنند. به اعتقاد او با وجود موانع موجود می‌توان چشم‌انداز مذاکرات را «محتاطانه مثبت» توصیف کرد؛ ارزیابی‌ای که نه از دشواری‌ها غافل است و نه فرصت‌های ایجاد شده را نادیده می‌گیرد.