توسط : برگزاری اختتامیۀ نهمین دورۀ کتاب سال سینمای ایران
اختتامیۀ نهمین دورۀ کتاب سال سینمای ایران عصر دوشنبه ۲۹ تیر با حضور جمعی از سینماگران، نویسندگان، مترجمان و پژوهشگران و اجرای احسان عبدیپور در سالن سیفالله داد خانۀ سینما برگزار شد.
در ابتدای این مراسم، مژده حسینی و سردار سرمست دو نوازندۀ جوان، دقایقی به اجرای برنامۀ موسیقی پرداختند. پس از آن رامتین شهبازی، دبیر نهمین جایزۀ کتاب سال سینمای ایران، گفت: «این روزها هر زمان رویدادی برگزار میشود، نمیتوان جنگ رمضان، اسفند ماه و تعدی رژیم صهیونیستی و آمریکایی و امتداد آن در جنوب ایران عزیز را از یاد برد. با اینحال، زندگی ادامه دارد و امروز به احترام کتاب کنار یکدیگر جمع شدهایم. من سینما را از دل سینما و کتاب آموختهام؛ از کتابهایی که استادان گرانقدری نوشتهاند و به همین دلیل همواره برای آنان احترام ویژهای قائل هستم». او با اشاره به برگزاری دوباره این رویداد افزود: «جایزه کتاب سال سینمای ایران از سال ۱۳۹۷ برگزار نشده بود و امسال با همت همایون اسعدیان و فرهاد توحیدی، نهمین دورۀ آن برگزار شد و مسئولیت دبیری این دوره نیز به من سپرده شد». شهبازی سپس دربارۀ آثار راهیافته به این دوره گفت: «در این دوره، کتابهای منتشرشده در فاصله سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ مورد ارزیابی قرار گرفتند. در مجموع، ۱۴۵ عنوان کتاب شامل ۳۹ اثر تألیفی و ۱۰۶ اثر ترجمه از سوی ۲۸ ناشر بررسی و داوری شد. از همه همکاران در خانه سینما و همچنین نازنین مفخم، امیررضا نوریپرتو، شهابالدین عادل، مهرزاد دانش و شادمهر راستین که مسئولیت ارزیابی و داوری آثار این دوره را برعهده داشتند، صمیمانه سپاسگزارم. اعضای هیأت داوران حتی در روزهای جنگ نیز ۱۴۵ کتاب را با دقت مطالعه و ارزیابی کردند».
گلایه مترجم پیشکسوت از وضعیت نشر
در ادامه با حضور همایون اسعدیان، مدیرعامل و فرهاد توحیدی مشاور فرهنگی خانۀ سینما از حمیدرضا احمدیلاری، نویسنده و مترجم پیشکسوت حوزه تألیف و ترجمه کتابهای سینمایی تجلیل شد.
احمدی لاری پس از دریافت لوح و تندیس گفت: «حدود یک دهه پیش همین جایزه را با عنوان «قلم زرین» دریافت کردم. آن زمان به عنوان یک مترجم هشدار دادم تیراژ ۲ هزار نسخهای کتاب برای جمعیت ۸۰میلیونی ایران مایۀ شرمساری است اما امروز احساس میکنم همان دوران نیز شرایط بهتری داشت. گویی در دالانی تاریک گرفتار شدهایم و هر لحظه از نور دورتر میشویم. متأسفانه این تنزل را در بسیاری از عرصههای زندگی فرهنگی و اجتماعی میبینیم و با مشکلات فراوانی دستوپنجه نرم میکنیم. با اینحال، امروز میتوان بسیاری از فیلمهای مستند را در کوچهها و معابر شهر دید و به گمان من همین اتفاقها روزنهای برای نفس کشیدن هستند و همین لحظهها باعث میشوند احساس کنم هنوز زنده هستم. از لطفی که در حق من داشتید، سپاسگزارم. سینما و فعالیت در حوزه نوشتن و ترجمه، لحظاتی را برای ما رقم میزند که در آن احساس میکنیم واقعاً در حال زندگی کردن هستیم».
برگزیدگان نهمین دوره
در ادامۀ این مراسم، کلیپی از روند داوری و ارزیابی آثار راهیافته به نهمین دورۀ جایزه کتاب سال سینمای ایران برای حاضران به نمایش درآمد و پس از داستانخوانی احسان عبدیپور، اهدای جوایز نهمین دوره کتاب سال سینمای ایران در سه بخش تألیف، ترجمه و فنی انجام شد.
در ابتدای این بخش و با حضور مهرزاد دانش، محمد آلادپوش و بهرام دهقانی، جایزۀ بهترین کتاب فنی سینما به مرتضی دهنوی برای ترجمۀ «طراحی صدا برای فیلم» نوشتۀ تیم هریسون اهدا شد. دهنوی پس از دریافت جایزه گفت: «پیش از این بهعنوان صدابردار در سینما فعالیت میکردم و پس از آن وارد حوزۀ تدریس، تألیف و ترجمه شدم. پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه، داوطلبانه برای خدمت به زاهدان رفتم و از آنجا برای مأموریتی به خاش اعزام شدم. تا آن زمان با بسیاری از تجهیزات صدابرداری آشنایی نداشتم و همانجا متوجه شدم چیزهای زیادی برای یاد گرفتن وجود دارد. به همین دلیل برای شرکتهای بزرگ تولیدکننده تجهیزات صدابرداری نامه نوشتم و از آنها درخواست منابع آموزشی کردم. بهتدریج کتابها، کاتالوگها و اطلاعات مربوط به تجهیزات مختلف برایم ارسال شد و همانها مسیر یادگیری مرا شکل داد. پس از دو سال به تهران منتقل شدم و از سال ۱۳۶۳ تدریس را آغاز کردم. پس از آن نیز به نگارش، تألیف و ترجمۀ کتابهایی در حوزۀ صدابرداری پرداختم». در ادامه بهمن فرمانآرا، عباس بهارلو نویسنده کتاب «گزارش سانسور یک فیلم: جنوب شهر فرخ غفاری» از نشر قطره را به عنوان برگزیدۀ بخش بهترین تألیف اعلام کرد.
فرمانآرا در سخنانی گفت: «این کتاب را نخواندهام اما میدانم دربارۀ فیلم «جنوب شهر» ساخته فرخ غفاری است؛ فیلمی که سالها در توقیف بود. فرخ غفاری از دوستان قدیمی من بود و یکی از دلایل توقیف این فیلم، روایت آن از زندگی در جنوب شهر بود، چراکه بسیاری از مدیران اداره فرهنگ و هنر وقت، برای خوشگذرانی مشتریان این مناطق بودند». با حضور شادمهر راستین و امیررضا نوریپرتو، جایزۀ این بخش به عباس بهارلو اهدا شد و بهارلو پس از دریافت جایزۀ از فرخ غفاری و عبدالقریب شعاعی بهعنوان دو تن از پیشکسوتان و چهرههای تأثیرگذار سینمای ایران یاد کرد و از نقش آنان در تاریخ سینمای کشور سخن گفت. پس از آن با حضور نازنین مفخم، شهابالدین عادل و امیر اثباتی، جایزۀ بهترین ترجمه برای ترجمۀ کتاب «روایت و روایتگری» نوشتۀ وارن باکلند به نوید پورمحمدرضا اهدا شد و امیر اثباتی طراح صحنه پیشکسوت سینما، با آرزوی برگزاری دوره بعدی این رویداد در شرایطی آرام گفت: «امیدوارم سال آینده در فضایی به دور از جنگ، شاهد برگزاری دوباره این جشن باشیم». نوید پورمحمدرضا نیز پس از دریافت جایزه بهترین ترجمه، گفت: «از هیأت داوران بسیار سپاسگزارم و خوشحالم که این اثر برگزیده شد. البته معتقدم هر سه اثر نامزدشده، شایستگی دریافت این جایزه را داشتند. همچنین از ناشرانی که در حوزۀ انتشار کتابهای سینمایی فعالیت میکنند، قدردانی میکنم. ترجمۀ متون نظری و مطالعات فیلم میتواند لنزی متفاوت برای نگاه کردن به خودمان باشد. نویسندهای با استفاده از مفاهیم، مثالها و تجربههایش اثری را خلق میکند و منِ خواننده میتوانم از آن برای شناخت بهتر خود و موقعیتم بهره بگیرم. سینما مدیوم عجیبی است و ترجمه در این حوزه، حکم یک نمای لانگشات را دارد که امکان دیدن تصویری گستردهتر را فراهم میکند. حدود دو سال پیش با کتابی از هرمان کاپلهوف، نظریهپرداز آلمانی، آشنا شدم. او در این کتاب از مفهوم سینما به مثابۀ فضای عمومی سخن میگوید؛ مفهومی که به من کمک کرد دوری از فضای جشنوارهها را بهتر درک کنم. به باور کاپلهوف، سینما به دلیل شیوۀ عرضۀ خود، یک فضای عمومی است؛ زیرا مخاطبان را در یک تجربۀ مشترک سهیم میکند. جشنوارهها و هفتههای فیلم نیز چنین کارکردی دارند و فرصتی برای شکلگیری این تجربۀ جمعی فراهم میکنند. زمانی که سالن سینما کارکرد طردکننده پیدا کند، این تجربه مشترک نیز از میان میرود. او همچنین معتقد است زندگی جاری در فیلم، خود نوعی تجربۀ مشترک است که مخاطبان را وارد تجربهای روحی و جمعی میکند و از این طریق، افرادی که فیلمهای مشترکی را دوست دارند بهنوعی اجتماع فرهنگی تبدیل میشوند».
«نشر بان» نیز بهعنوان ناشر برگزیده نهمین جایزه کتاب سال سینمای ایران به انتخاب هیأت داوران مورد تقدیر قرار گرفت و همایون اسعدیان، مدیرعامل خانۀ سینما در سخنانی گفت: «همۀ ما در شرایط دشواری به سر میبریم. دائماً نگران این مراسم بودم اما حضور صمیمانه شما در شرایطی که جامعه دچار نوعی افسردگی و ناامیدی است، باعث خرسندی بود و نشان داد همچنان میتوان کارهایی را انجام داد».
