آیا ذخایر موشکی و جنگافزار آمریکا رو به پایان است؟
گروه بینالملل: خبرگزاری رویترز در گزارشی تازه از واقعیتی پرده برداشته که میتواند، پیامدهای راهبردی گستردهای برای ارتش آمریکا داشته باشد؛ جنگ طولانی با ایران نهتنها برخلاف پیشبینیهای اولیه به سرعت پایان نیافت بلکه بخش قابلتوجهی از ذخایر مهمات دقیق و دوربرد ایالات متحده را نیز به مصرف رساند. موضوعی که اکنون به یکی از مهمترین دغدغههای امنیتی و نظامی دولت آمریکا تبدیل شده و بحث درباره آمادگی این کشور برای مواجهه با بحرانهای احتمالی آینده، بهویژه در برابر چین و روسیه، را تشدید کرده است.
کاهش موشکهای راهبردی
براساس گزارش رویترز، ارتش آمریکا در جریان جنگ با ایران تقریباً تمامی ذخایر موشکهای زمینبهزمین دوربرد خود شامل سامانه موشکی تاکتیکی ارتش (ATACMS) و موشک نسل جدید «پریزم» (PrSM) را مصرف کرده است. این دو موشک از مهمترین تسلیحات دقیق ارتش آمریکا به شمار میروند و امکان هدف قرار دادن اهداف راهبردی از فاصلهای امن را فراهم میکنند. اهمیت این تسلیحات تنها به جنگ با ایران محدود نمیشود. موشکهای اتکمز پیشتر در اختیار اوکراین قرار گرفته بودند و نقش مهمی در حملات به اهداف نظامی روسیه ایفا کردند. در همین حال موشک پریزم نیز بهعنوان نسل جدید این خانواده تسلیحاتی قرار است در آینده، جایگزین اتکمز شود و ستون فقرات توان تهاجمی زمینی ارتش آمریکا را تشکیل دهد.
جنگی که طولانیتر از انتظار شد
دونالد ترامپ در آغاز عملیات نظامی علیه ایران تصور میکرد این جنگ در مدت کوتاهی پایان خواهد یافت اما طولانی شدن درگیری، محاسبات اولیه کاخ سفید را بر هم زد. به گفته منابع آگاه ادامه عملیات باعث شد، فرماندهان نظامی بارها نسبت به کاهش سریع ذخایر تسلیحاتی به رئیسجمهور هشدار دهند؛ هشداری که تنها به موشکهای تهاجمی محدود نبود و سامانههای دفاع موشکی آمریکا را نیز دربر میگرفت. برخی گزارشها حتی حاکی از آن است که نگرانی درباره کاهش ذخایر تسلیحاتی، یکی از عوامل مؤثر در تصمیم ترامپ برای صرفنظر کردن از اجرای موج جدیدی از حملات گسترده علیه ایران بوده است؛ هرچند برخی مقامهای آمریکایی این روایت را رد کرده و فشار کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را عامل اصلی این تصمیم دانستهاند.
کاهش توان بازدارندگی آمریکا
آنچه بیش از همه تحلیلگران را نگران کرده، پیامدهای راهبردی این کاهش ذخایر است. موشکهای دوربرد دقیق بهویژه در سناریوی درگیری احتمالی با چین در منطقه هند و اقیانوس آرام نقش تعیینکنندهای دارند؛ زیرا امکان حمله به اهدافی با پدافند سنگین را بدون به خطر انداختن هواپیماها و خلبانان فراهم میکنند. در همین راستا گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) نشان میدهد که طی ماههای جنگ حدود ۶۵درصد از موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت و دستکم ۳۸ درصد از موشکهای سامانه تاد نیز مصرف شدهاند. افزون بر این یکی از منابع آگاه به رویترز گفته که آمریکا نزدیک به نیمی از ذخایر جهانی موشکهای کروز تاماهاوک خود را نیز در این جنگ به کار گرفته است. این آمار اگرچه بهطور رسمی از سوی دولت آمریکا تأیید نشده اما نشاندهنده فشار بیسابقهای است که جنگ طولانی بر زنجیره تأمین تسلیحات پیشرفته آمریکا وارد کرده است.
تلاش برای بازسازی زرادخانه
کاخ سفید تلاش کرده، نگرانیها را کاهش دهد. ترامپ مدعی شده، آمریکا همچنان بیش از هر کشور دیگری مهمات در اختیار دارد و صنایع دفاعی این کشور با سرعتی بیسابقه در حال افزایش ظرفیت تولید هستند. پنتاگون نیز تأکید میکند، ارتش آمریکا همچنان از توان لازم برای اجرای عملیات در هر نقطه جهان برخوردار است. با این حال بسیاری از کارشناسان معتقدند حتی با افزایش تولید جایگزینی موشکهای پیشرفتهای مانند اتکمز، پریزم و تاماهاوک فرآیندی زمانبر خواهد بود. به همین دلیل وزارت جنگ آمریکا قراردادهای جدیدی با شرکتهای دفاعی از جمله ریتیون برای افزایش تولید این تسلیحات منعقد کرده است تا ذخایر راهبردی خود را هرچه سریعتر بازسازی کند. تجربه جنگ با ایران نشان داد که حتی بزرگترین قدرت نظامی جهان نیز در برابر یک درگیری طولانیمدت با محدودیتهای جدی در حوزه ذخایر مهمات دقیق روبهروست؛ محدودیتی که میتواند بر نحوه تصمیمگیری واشنگتن در بحرانهای آینده و معادلات بازدارندگی این کشور در برابر رقبای جهانی تأثیر قابلتوجهی بگذارد. البته دیدگاه متفاوتی نسبت به انتشار این گزارشها نیز وجود دارد. برخی کارشناسان میگویند، انتشار این اطلاعات برای تحتفشار قرار دادن متحدان آمریکا در زمینه تأمین تسلیحات است؛ ترسی که میتواند این کشورها را برای خرید بیشتر تسلیحات نظامی از آمریکا به تکاپو بیندازد.

