توسط : انتقادات هیلاری کلینتون از ترامپ
هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، پنجشنبه در برنامه «مورنینگ جو» شبکه MS NOW جملهای گفت که بیش از آنکه شبیه یک انتقاد معمول انتخاباتی باشد، تصویری جالب از وضعیت امروز ایالات متحده ترسیم کرد: «در حال حاضر، ما کشوری جدی نیستیم. کشوری خطرناک با مواضع مضحک هستیم». از نگاه کلینتون مشکل فقط دونالد ترامپ نیست؛ مسئله به کشوری بازمیگردد که به گفته او همزمان با دوستان خود درگیر میشود، به مخالفانش امتیاز میدهد و بدون برخورداری از یک رهبری جدی در چندین بحران داخلی و خارجی گرفتار شده است.
این سخنان در شرایطی بیان میشود که جنگ ایران و آمریکا، پس از ماهها درگیری و فشار متقابل همچنان به نقطه پایانی نرسیده است. ترامپ در اظهاراتی امیدوارکننده برای هوادارانش مدعی شده، جنگ ایران درست بعد از انتخابات پایان خواهد یافت و حتی یک درصد احتمال نمیدهد که این درگیری تا پایان دوره ریاستجمهوریاش ادامه پیدا کند. اما در پشت این اظهارات، گزارشهایی از نگرانی فرماندهان نظامی آمریکا درباره طولانی شدن جنگ، کاهش ذخایر تسلیحاتی و دشوارتر شدن دستیابی به یک پیروزی روشن به گوش میرسد. کلینتون در چنین فضایی وارد میدان شد؛ نه برای دفاع از تهران بلکه برای حمله به رویکردی که آن را از نظر راهبردی خطرناک میداند.
حمله به ترامپ
کلینتون بدون تعارف ترامپ را هدف گرفت و گفت، رئیسجمهور آمریکا «قهرمان المپیک دروغگویی» است. از نگاه او مشکل زمانی جدیتر میشود که دروغهای رئیسجمهور تنها به فضای سیاسی محدود نمانند و پای جان مردم در میان باشد.
این حملات بخشی از استدلال بزرگتر کلینتون بود. او معتقد است، ترامپ از زمانی که بار دیگر قدرت را در دست گرفته عملاً «به حال خود رها شده» و مجموعهای از تصمیمهای داخلی و خارجی، تصویر او را نزد رأیدهندگان آمریکایی تغییر داده است. جنگ با ایران، بحران هزینههای زندگی و نگرانی درباره منافع احتمالی خانواده ترامپ ازجمله عواملی هستند که کلینتون آنها را در تغییر افکار عمومی مؤثر میداند. با این حال کلینتون بر یک نقطه مهم تأکید کرد: رأیدهندگان دیگر وعدههای ترامپ را مانند گذشته باور نمیکنند. او با استفاده از تعبیری عامهپسند گفت: «میتوانید روی خوک رژ لب بزنید اما باز هم خوک است».
از نظر کلینتون، ترامپ همچنان حدود ۳۰ درصد از جامعه آمریکا را در اختیار دارد؛ گروهی که تقریباً در هر شرایطی از او حمایت خواهند کرد. اما به باور او، اکثریت آمریکاییها، بهویژه مستقلها و رأیدهندگان مردد، خسته شدهاند و میخواهند، قدرت ترامپ را مهار کنند.
جنگ در نقطه کور
اما بخش مهمتر سخنان کلینتون به ایران بازمیگشت. موضع او ساده نیست. او میان حملات محدود و هدفمند علیه تهدیدهای مشخص و یک جنگ گسترده و مهارنشده، تفاوت میگذارد. به بیان دیگر مخالفت او با تمام اقدامات نظامی آمریکا یکسان نیست؛ مسئله از جایی آغاز میشود که عملیات محدود به جنگی طولانی و بدون چشمانداز روشن تبدیل شود. کلینتون از حملات اولیه و محدود علیه تهدیدهای مشخص دفاع میکند اما گسترش جنگ با ایران را از نظر راهبردی ضعیف و فاقد انسجام میداند. هشدار او این است که ادامه درگیری نهتنها هزینههای آمریکا را افزایش میدهد بلکه ممکن است یکی از مهمترین اهرمهای ژئوپلیتیکی واشنگتن، یعنی قدرت آن در مسیرهای دریایی بینالمللی را نیز تضعیف کند.
تنگه هرمز در این محاسبه اهمیت ویژهای دارد. جنگی که قرار بود با فشار نظامی، ایران را به عقبنشینی وادار کند اگر طولانی شود، میتواند واشنگتن را در موقعیتی قرار دهد که برای حفظ فشار بر تهران، هزینههای بیشتری بپردازد، درحالی که فضای بیشتری برای مانور رقبای آمریکا فراهم میشود.
این همان نقطهای است که سخنان کلینتون با گزارشهای اخیر درباره فضای داخلی کاخ سفید همپوشانی پیدا میکند.
اسرائیل در تیررس
کلینتون در بخش دیگری از مصاحبه، دامنه انتقادهای خود را به بنیامین نتانیاهو و کابینه او نیز گسترش داد. او تأکید کرد که از اسرائیل حمایت میکند اما با کابینه نتانیاهو و سیاستهای آن مخالف است.
از نگاه کلینتون، اگر نتانیاهو پس از انتخابات آینده بار دیگر نخستوزیر شود، آمریکا باید رویکرد سختگیرانهتری در قبال او اتخاذ کند. او همچنین معتقد است، امکان همکاری مؤثرتر با یک کابینه جدید در اسرائیل وجود دارد.
این موضع نشان میدهد، کلینتون تلاش دارد میان حمایت سنتی واشنگتن از اسرائیل و مخالفت با سیاستهای دولت نتانیاهو فاصله بگذارد. در شرایطی که جنگ ایران، اسرائیل و آمریکا را در یک میدان پیچیده قرار داده چنین تفکیکی میتواند برای بخشی از رأیدهندگان آمریکایی اهمیت داشته باشد.
انتخابات در سایه جنگ
در نهایت، همه این بحثها به انتخابات سوم نوامبر بازمیگردد. کلینتون معتقد است بحرانهای خارجی و فشار اقتصادی داخلی میتواند، معادلات سیاسی آمریکا را تغییر دهد. او حتی از بازپسگیری مجلس نمایندگان توسط دموکراتها ابراز اطمینان کرد و گفت بهتدریج نسبت به بازپسگیری سنا نیز مطمئنتر میشود.
سه راه پیش رو
اکنون جنگ ایران و آمریکا در شرایطی ادامه دارد که فشار اقتصادی واشنگتن علیه تهران تشدید شده، پرونده هستهای ایران از شورای حکام به شورای امنیت رفته و چشمانداز روشنی برای بازگشت دو طرف به تفاهم اسلامآباد دیده نمیشود. درگیریهای پراکنده در خلیج فارس نیز همچنان ادامه دارد.
در چنین شرایطی سه مسیر بیشتر از سایر گزینهها خودنمایی میکند. نخست، جنگ میتواند ماهها ادامه یابد؛ بدون آنکه هیچیک از طرفین بتواند دیگری را وادار به تسلیم کند. دوم، فشارها ممکن است سرانجام دو طرف را به توافقی محدود، شبیه تفاهم ژوئن، بازگرداند و سوم، در صورت شکست محاسبات فعلی، رویارویی میتواند وارد مرحلهای غیرقابل پیشبینیتر شود.
تهران امیدوار است مقاومت و تحمیل هزینه، واشنگتن را به عقبنشینی وادار کند. در مقابل، آمریکا تلاش دارد، ترکیبی از فشار نظامی و اقتصادی را به کار بگیرد و بازگشایی هرمز را بهعنوان یک پیروزی سیاسی عرضه کند.
اما مشکل دقیقاً همینجاست. هر دو طرف بر این فرض حرکت میکنند که طرف مقابل زودتر خسته خواهد شد.
مصاحبه هیلاری کلینتون را میتوان از همین زاویه خواند. هشدار او فقط درباره ترامپ نیست؛ درباره جنگی است که اگر طولانی شود ممکن است، هزینه آن از مرزهای ایران و آمریکا فراتر رود. کشوری که به گفته کلینتون زمانی قرار بود ستون اصلی نظم جهانی باشد اکنون با بحرانی مواجه است که همزمان قدرت نظامی، اعتبار سیاسی و توان اقتصادیاش را به آزمون گذاشته است. شاید به همین دلیل بود که کلینتون آمریکا را نه یک قدرت ضعیف بلکه «کشوری خطرناک» توصیف کرد؛ کشوری که اگر نتواند میان قدرت و خویشتنداری تعادل برقرار کند، ممکن است در تلاش برای اثبات قدرت خود، بیش از هر چیز از قدرتش هزینه کند.
