واشنگتن و ریاض آژانس را دور میزنند؟
ترامپ موافقت اولیه خود را با اجازه دادن به عربستان سعودی برای غنیسازی اورانیوم در خاک خود، بدون اعمال سازوکارهای نظارتی سختگیرانه معمول، اعلام کرده است. این توافق پیشنهادی هستهای که براساس آن، آمریکا از برنامه هستهای مدنی عربستان حمایت میکند با وجود تکمیل مذاکرات بین ریاض و واشنگتن در اکتبر ۲۰۲۵ منتظر امضای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکاست. به گفته منابع مطلع با شبکه خبری سیانان، یکی از دلایل تأخیر در این مسئله، جنگ علیه ایران ذکر شده است. برخی از اعضای کنگره آمریکا معتقدند که دولت واشنگتن امضا را به تأخیر میاندازد تا از ایجاد قطعنامه عدم تأیید دو حزبی که میتواند مانع توافق شود، جلوگیری کند. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵ گفته بود: «عربستان و آمریکا در مورد توافقی برای همکاری هستهای غیرنظامی گردهم آمدهاند. ما با هم، با توافقنامههای حفاظتی دوجانبه، میخواهیم مشارکت خود را افزایش دهیم، فناوری هستهای آمریکا را به عربستان سعودی بیاوریم و به تعهد محکم خود به عدم اشاعه پایبند باشیم». واشنگتن اوایل امسال بهطور خصوصی برخی از اعضای کنگره را در جریان کلیات این توافق قرار داد. حتی در آن زمان این توافق بهعنوان اقدامی ویژه ارائه شد که به عربستان سعودی اجازه میدهد، سطح محدودی از غنیسازی اورانیوم داخلی و یا بازفرآوری پلوتونیوم را انجام دهد. منبع مطلع همچنین اعلام کرد که این نوع توافق «بیسابقه» است. درحالی که این توافق پیشنهادی شامل محدودیتهای اعمال شده توسط ایالات متحده بر غنیسازی اورانیوم خواهد بود، محدودیتهای دقیق آن هنوز مشخص نیست. برخلاف توافق هستهای سال ۲۰۰۹ ایالات متحده و امارات متحده عربی، توافق پیشنهادی با عربستان سعودی، این کشور را ملزم به پذیرش توافقنامه پادمانهای پیشرفته استاندارد آژانس بینالمللی انرژی اتمی معروف به پروتکل الحاقی نمیکند. در عوض، پادمانها از طریق یک توافق دوجانبه بین ایالات متحده و عربستان سعودی برقرار میشوند. این نشاندهنده فاصله قابلتوجه با توافق امارات متحده عربی است که طبق آن ابوظبی نظارت پیشرفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی را پذیرفت و موافقت کرد که غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری پلوتونیوم را دنبال نکند.

