توسط : ادعای اسرائیل درباره بلندیهای علیالطاهر که میتواند معادلات جنوب لبنان را تغییر دهد
ارتش اسرائیل مدعی شده که کنترل عملیاتی بلندیهای «علیالطاهر» در جنوب لبنان را بهدست گرفته؛ ادعایی که در صورت تثبیت میتواند، موقعیت نظامی این رژیم در محور نبطیه را تقویت کند اما همزمان پرسشهای جدی درباره آینده توافقهای سیاسی میان بیروت و تلآویو و اهداف واقعی اسرائیل در جنوب لبنان ایجاد کرده است. ارتش اسرائیل اعلام کرده، نیروهای لشکر ۳۶ این رژیم پس از مجموعهای از عملیاتهای زمینی و هوایی، زیرساختهای وابسته به حزبالله را در ارتفاعات علیالطاهر در شهرستان نبطیه هدف قرار دادهاند. به ادعای ارتش اسرائیل، این عملیات با استفاده از کمینهای زمینی، حملات پهپادی، آتش سنگین خمپارهای و درگیریهای نزدیک انجام شده و هدف اصلی آن، شناسایی و از کار انداختن مسیرهای زیرزمینی منتسب به حزبالله بوده است. مقامهای نظامی اسرائیلی همچنین مدعی شدهاند، شبکهای زیرزمینی در این منطقه طی دو دهه ایجاد شده و آن را مرکز فعالیتهای عملیاتی یگان بدر حزبالله توصیف کردهاند. اسرائیل همچنین مدعی است این زیرساخت با حمایت و تأمین مالی ایران ساخته شده است؛ ادعایی که باید در چارچوب روایت رسمی تلآویو از حضور و فعالیت حزبالله در جنوب لبنان ارزیابی شود. اهمیت بلندیهای علیالطاهر تنها بهوجود تأسیسات زیرزمینی محدود نمیشود. این ارتفاعات در شرق نبطیه و نزدیک کفر تبنیت و نبطیه فوقا قرار گرفته و در فاصلهای حدود ۱۵ کیلومتری از مرز اسرائیل واقع شده است. ارتفاع این منطقه حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ متر از سطح دریاست و همین موقعیت مرتفع، ارزش نظامی قابلتوجهی به آن بخشیده است. علیالطاهر بر بخشهایی از نبطیه، مسیرهای ارتباطی اطراف و مناطق گستردهای در جنوبشرق لبنان اشراف دارد. از این ارتفاع میتوان بخشهایی از اقلیم التفاح، جبل ریحان و مناطق اطراف رود لیطانی را زیر نظر گرفت. قلعه شقیف یا بوفور نیز در فاصلهای نهچندان دور از این منطقه قرار دارد. به همین دلیل کنترل این ارتفاع میتواند برای هر نیروی نظامی بهمعنای برخورداری از یک نقطه مهم دیدهبانی و افزایش توان نظارت و آتش بر محورهای اطراف باشد.
«کنترل» یا آغاز مرحله تازه؟
تلآویو میگوید، عملیات برای تخریب کامل شبکه زیرزمینی همچنان ادامه دارد و کنترل عملیاتی علیالطاهر تنها مرحلهای از این روند است. از نگاه اسرائیل، تثبیت مواضع در این منطقه میتواند به ایجاد یک کمربند دفاعی و محدود کردن مسیرهای انتقال نیرو و تجهیزات به سمت نبطیه کمک کند. با این حال اظهارات مقامهای اسرائیلی نشان میدهد، هدف صرفاً یک عملیات محدود نیست. «یسرائیل کاتس»، وزیر جنگ اسرائیل، همزمان با تأیید ادعای کنتر ل ارتفاعات اعلام کرده تا زمانی که حزبالله خلعسلاح نشود، نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد. این موضع، دامنه اهداف تلآویو را فراتر از یک عملیات نظامی مشخص نشان میدهد.
فاصله میدان و دیپلماسی
اهمیت تحولات علیالطاهر زمانی بیشتر میشود که در کنار مذاکرات و توافقهای میان بیروت و تلآویو قرار گیرد. در شرایطی که از «توافق چارچوب» و برگزاری چند دور مذاکره میان دو طرف سخن گفته میشود، ادامه حملات اسرائیل در جنوب لبنان بار دیگر شکاف میان مسیر دیپلماتیک و واقعیت میدانی را برجسته کرده است. منتقدان نیز نسبت به نبود جدول زمانی روشن برای خروج نیروهای اسرائیلی و ابهام در برخی ابعاد حقوقی توافقها هشدار دادهاند. از این منظر، تثبیت حضور اسرائیل در ارتفاعات راهبردی میتواند بهمعنای تلاش برای تبدیل دستاوردهای موقت نظامی به اهرم دائمی در مذاکرات باشد.
دستاوردسازی
در داخل اسرائیل نیز چنین عملیاتهایی تنها کارکرد نظامی ندارند. بنیامین نتانیاهو و کابینه او برای اثبات تضعیف توان مقاومت نیازمند نمایش دستاوردهای ملموس هستند. برجسته کردن کنترل علیالطاهر و نمایش تخریب تونلهای منتسب به حزبالله میتواند بخشی از همین تلاش رسانهای و سیاسی باشد. مسئله اصلی این است که علیالطاهر صرفاً یک ارتفاع نظامی باقی بماند یا به نقطهای برای تثبیت حضور اسرائیل در جنوب لبنان تبدیل شود. اگر تلآویو بر مواضع خود پافشاری کند، این ارتفاع میتواند به یکی از مهمترین گرههای امنیتی میان اسرائیل، حزبالله و دولت لبنان تبدیل شود؛ گرهای که حل آن بیش از هر زمان دیگری به آینده مذاکرات و میزان توان بازیگران منطقهای برای مهار دامنه درگیری بستگی خواهد داشت.
