توسط : رهبر انقلاب: هر اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی مردم شود، کمک به دشمن محسوب میشود
گروه سیاسی: در مراسم سیوهفتمین سالگرد ارتحال حضرت امامخمینی (ره) که روز پنجشنبه در حرم مطهر امام خمینی (ره) با حضور بیت ایشان برگزار شد، پیام آیتالله سیدمجتبی خامنهای، فرمانده کل قوا، توسط حجتالاسلام حاجعلیاکبری، امام جمعه موقت تهران قرائت شد. محور اصلی این پیام هشدار نسبت به «جنگ روانی و شناختی دشمن» و تأکید بر نقش انسجام اجتماعی در خنثیسازی آن بود. رهبر انقلاب در این پیام تصریح کردند که هرگونه اقدام منجر به بدبینی و سرخوردگی مردم در عمل در راستای اهداف دشمن قرار میگیرد و ابزار اصلی این راهبرد را «کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی و اختلاف» دانستند. بر همین اساس پیام بر ضرورت حفظ وحدت، تقویت اعتماد متقابل و پرهیز از دامن زدن به شکافهای اجتماعی بهعنوان راهکار اصلی مقابله با این وضعیت تأکید داشت.
مراسم امسال ارتحال امامخمینی(ره) در شرایطی برگزار شد که تقارن آن با عید غدیر، فضای این آئین را متفاوتتر از سالهای قبل کرده بود. گزارشهای پنجشنبه از حرم حاکی از حضور گسترده زائران، گروههای مردمی، مسئولان نظام و فعالان فرهنگی بود که از ساعات ابتدایی روز در محوطه حرم امام گرد آمده بودند. در این مراسم، پیام رهبر انقلاب بهعنوان محور اصلی برنامه قرائت شد؛ پیامی که در آن، روایت رسمی از «خط امام» و استمرار آن در ساختار جمهوری اسلامی بار دیگر بازتعریف شد.
غدیر، امامخمینی و صورتبندی یک مکتب سیاسی
در پیام رهبر انقلاب، عید غدیر بهعنوان «روز اکمال دین و اتمام نعمت» معرفی شد؛ روزی که در آن به تعبیر متن پیام، «تکلیف مدیریت جامعه اسلامی و استمرار ولایت مشخص شده است». در ادامه، رهبری با تمرکز بر شخصیت امامخمینی (ره)، تصویری از او بهعنوان یک «مکتبساز تاریخی» ارائه میدهد؛ شخصیتی که نه فقط رهبر یک انقلاب بلکه بنیانگذار یک منظومه فکری معرفی میشود. در متن پیام تأکید شده که شناخت امام، محدود به خاطره تاریخی نیست بلکه نیازمند بازخوانی مستمر برای نسلهای جدید است؛ نسلی که بخش عمدهای از آن، تجربه زیسته مستقیم از دوران پیش از انقلاب ندارد. در همین بخش جملهای محوری آمده که بهنوعی ستون فکری پیام را تشکیل میدهد: «قیام لله، زیربنای مکتب امام است». این گزاره در پیام بهعنوان نقطه آغاز تحول اجتماعی و سیاسی در ایران معرفی شده و ادامه آن به شکلگیری حرکتهای گسترده مردمی در دهههای گذشته نسبت داده شده است. پیام همچنین تلاش میکند، میان «خط امام» و «ادامه تاریخی آن در رهبری پس از انقلاب» پیوند برقرار کند و از استمرار این مسیر بهعنوان عامل ثبات و پیشرفت کشور یاد میکند.
جنگ شناختی؛ نقطه تمرکز پیام سیاسی
بخش اصلی و تحلیلی پیام به موضوعی اختصاص دارد که در سالهای اخیر در ادبیات سیاسی رسمی ایران پررنگتر شده است: جنگ شناختی. در این بخش، دشمن نه در قالب تهدید نظامی مستقیم بلکه در قالب یک کنشگر فعال در حوزه افکار عمومی معرفی میشود. در متن پیام رهبر انقلاب آمده که پس از ناکامیهای مختلف در عرصههای مختلف، تمرکز اصلی مخالفان بر «افکار عمومی و دستگاه محاسباتی جامعه» قرار گرفته است. در ادامه نیز ابزارهای این رویکرد چنین توصیف میشود: «ابزار اصلی دشمن، کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی، و اختلاف است». رهبری در ادامه تصریح میکنند که «دشمن خبیث، حال که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده… کِیدِ خود را در جنگ ترکیبی متمرکز ساخته است». این جمله از بخشهای کلیدی پیام است که بهعنوان تعریف رسمی از جنگ روانی در سطح جامعه ارائه شده است. در ادامه نیز تأکید میشود که مقابله با این روند، نه صرفاً وظیفه نهادهای رسمی بلکه مسئولیت عمومی جامعه است.
در بخش دیگری از پیام، رهبر انقلاب هشدار میدهد که: «هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود، نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب میگردد». این جمله در واقع مرزگذاری سیاسی-اجتماعی پیام را مشخص و نقش رفتار رسانهای، سیاسی و مدیریتی را در تولید یا کاهش تنش اجتماعی برجسته میکند.
انسجام ملی در برابر فشار بیرونی
در بخش پایانی پیام، رهبر انقلاب راهبرد اصلی در مقابل تهدیدات را «حفظ وحدت و انسجام اجتماعی» معرفی کرده و تصریح میکنند: «همگان با ایستادگی و روشنبینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و همصدایی نکردن با دشمن، نقشه شوم او را خنثی نمایند». ایشان همچنین تأکید میکنند: «ملت ایران ملت مؤمن، باهوش و شجاع است و مردم، صاحبان اصلی کشور و منشأ قدرت آن هستند».
در بخش دیگری از این پیام آمده است: «هر تحول صحیحی را که مردم دنبال کنند، میتوانند رقم زنند و شعار «ما میتوانیم» را در عرصههای مختلف عینیت بخشند» و نیز تصریح شده است: «نظام سلطه با این ملت و هویت ممتاز و تسلیمناپذیریاش مشکل دارد».
در این چارچوب، همصدایی داخلی و پرهیز از تشدید اختلافات بهعنوان ابزار خنثیسازی اثرگذاری دشمن مطرح میشود. رهبری در این پیام تأکید میکند که جامعه ایران در شرایطی قرار دارد که فشارهای بیرونی تنها در صورتی اثرگذار خواهند بود که در داخل شکافهای اجتماعی یا بیاعتمادی تقویت شود. از همینرو حفظ اعتماد عمومی نه یک موضوع اخلاقی صرف بلکه یک مؤلفه امنیت ملی معرفی میشود. در ادامه، نقش نخبگان، مسئولان و گروههای مرجع اجتماعی برجسته میشود. پیام بهطور غیرمستقیم از این گروهها میخواهد که در تولید ادبیات سیاسی و اجتماعی از دوقطبیسازی و افزایش تنش پرهیز کنند. در بخش پایانی نیز نگاه آیندهمحور پیام برجسته است؛ جایی که از نسل جوان، هنرمندان و فعالان فکری خواسته میشود، مسیر «تکمیل مکتب امام» را در قالبهای جدید اجتماعی و فرهنگی ادامه دهند: «اکنون فرصت تازهای برای معرفی عملی و تحقق بخشیدن به مکتب خمینی کبیر و خامنهای عزیز شهید بهعنوان رهبران مظلوم اما مقتدر و البته پیروز انقلاب اسلامی در سراسر جهان فراهم شده است». رهبر انقلاب تأکید میکنند: «این نقش مهم بر عهده آحاد ملّت خصوصاً جوانان، نخبگان و اهالی فکر و اندیشه و هنر است تا براساس همین مکتب با اعتماد به وعدههای خداوند، در سایه توجهات سرورمان عجّلاللهتعالیفرجهالشریف و در مسیر اسلام ناب یعنی خط نورانی ترسیم شده در دوران ۲۵۰ ساله حضور صاحبان عصمت و ولایت کُبری صلواتاللهوسلامهعلیهماجمعین، آینده درخشان ایران عزیز را بسازند».
مراسم ارتحال امامخمینی (ره) امسال در حرم مطهر امام خمینی بیش از یک آئین سالگرد، بازخوانی رسمی از نسبت میان گذشته انقلاب و وضعیت کنونی جامعه بود. پیام رهبری با محوریت «مکتب امام»، «جنگ شناختی» و «انسجام ملی»تلاش کرد همزمان سه سطح تاریخی، سیاسی و اجتماعی را به هم پیوند دهد. در نهایت نیز پیام بر این گزاره محوری استوار بود که در شرایط فشار بیرونی، مهمترین سرمایه کشور نه صرفاً قدرت سخت بلکه انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی است؛ مؤلفهای که در متن پیام بهعنوان خط مقدم مواجهه با تهدیدهای نوین تعریف شده است.
