توسط : ۷ نقش مهم کارنامه بازیگری اکبر عبدی
اکبر عبدی در یکی مصاحبههایش، درباره بازیگر محبوب و نوع بازیگری مورد علاقهاش به بازی استیو فرانکن در نقش پیشخدمتی بهنام لوینسون در فیلم «مهمانی» محصول ۱۹۶۸ و به کارگردانی بلیک ادواردز اشاره کرد: «او در نقش یک پیشخدمت در هر صحنه جدید، مستتر میشود چراکه هر سری که برای میهمانان نوشیدنی میبرد، خودش از آنها مینوشد. حفظ راکورد چنین صحنهای، فقط از یک بازیگر بزرگ بر میآید. او در این فیلم بهاندازه پیتر سلرز عالی بازی میکند». عبدی البته درست میگفت و بعد از فیلم میهمانی بسیاری از بازی فرانکن تمجید کردند و آن را یک کمدی ناب دانستند، ضمن اینکه نگاه او به بازیگری را نشان میدهد. برخلاف تصورات وقتی با او حرف میزدید، متوجه میشدید بازیگری برایش غریزه یا استعداد خالص نیست. او برای نقشهایش زحمت زیادی میکشید و برای رسیدن به شخصیت، حاضر بود هر کاری انجام بدهد. شاید او در میان تعداد زیادی از نقشآفرینیهایش، بیش از همه به فیلم هنرپیشه علاقهمند بود، هرچند شاید انتخاب اول هوادارانش آدم برفی باشد. البته شاید بتوان بعد از سالها که از این فیلم میگذرد، علاقهمندی عبدی به این نقش را بهتر و بیشتر فهمید. او در این فیلم، دیگر یک قهرمان نقش مکمل کمدی و بانمک نبود، او اینبار نقش یک ستاره سینما را بازی میکرد. یک نقش جدی با مشکلات و مصائب فراوان. اکبر عبدی بازیگری متعلق به یک متد یا سیستم خاص بازیگری نبود، با اینحال، او اگر در هر کجای دنیا متولد میشد، بازهم بازیگر بود. در عالم نمایش دو نوع بازیگر داریم: آکتور و کمدین. عبدی به دسته کمدینها تعلق داشت، نه از این نظر که بازیگر نقشهای طنز است، از این نظر که در هر نقش و ژانر و سبکی توانایی حضور دارد. کارنامه ۴۶ساله اکبر عبدی نیز بهخوبی این را نشان میدهد. او در نزدیک به ۲۰۰ فیلم و سریال و نمایش بازی کرده و از نظر تنوع نقش و گونه آثار، بعید است بازیگری در ایران چنین کارنامهای داشته و یا بتواند داشته باشد. با اینوجود، در کارنامه پربار اکبر عبدی، بعضی نقشها حائز اهمیتتر و تأثیرگذارتر هستند. از «مثلآباد» و «بازم مدرسهام دیر شد» در دهه شصت و شخصیت پسربچه تنبل و سربههوا تا «مادر»، «هنرپیشه» و «دلشدگان» در دهه هفتاد و سپس بازگشت به کمدی در دهههای هشتاد و نود، او همواره تمایلش به حضور در کارهای مهم و کار کردن با کارگردانان مطرح را حفظ کرد. درواقع ورودش به عرصه تجاری سینما باعث نشد که نخواهد در فیلمهای کارگردانان تأثیرگذار بازی کند. از اینرو نیز کارنامه موفقی دارد، چراکه با علی حاتمی، داود میرباقری، ناصر تقوایی، داریوش مهرجویی و… کار کرده است. در اینجا نگاهی به مهمترین فیلمهای اکبر عبدی داریم:
ای ایران: اکبر عبدی همیشه میگفت برای فیلم «ای ایران» شایسته دریافت سیمرغ بلورین بوده است، هرچند این فیلم در سال ۶۸ اصلاً به بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر راه پیدا نکرد. او در همان سالی که مادر را با علی حاتمی کار کرد، در «ای ایران» که ناصر تقوایی آن را ساخت، در نقش «گروهبان مکوندی» به ایفای نقش پرداخت. او این نقش را روی لبه باریک کمدی- جدی بازی کرده و از این نظر میتوان ای ایران را یکی از بهترین بازیهای او دانست.
اجارهنشینها: در یکی از بهترین کمدیهای تاریخ سینمای ایران که بازیگران مطرحی چون عزتالله انتظامی، فردوس کاویانی، حسین سرشار، حمیده خیرآبادی، منوچهر حامدی و… حضور دارند، اکبر عبدی در نقش آقای قندی درخشان است. او نهفقط بخش مهمی از طنز و شیرینی داستان مستأجرها در خانهای که صاحب ندارد را بهعهده دارد، که در ارائه یک شخصیت واقعی و خاکستری کاملاً موفق است.
مادر:او قرار نبود در فیلم «مادر» بازی کند، چون علی حاتمی فکر میکرد او یک بازیگر کمدی است و اینگونه فیلم و نقش لطمه میخورد اما عبدی توانست در اولین حضورش در صحنه فیلمبرداری این کارگردان سختگیر را مجاب کند که یکی از بهترین نقشهای فیلم را به او بدهد. عبدی برای این فیلم، سیمرغ بلورین بهترین بازیکن نقش مکمل را بهدست آورد.
ناصرالدینشاه آکتور سینما: اکبر عبدی در روایت فانتزی و استعاری ناصرالدین شاه آکتور سینما در نقش ملیجک، یکی از بهترین نقشآفرینیهایش را ارائه میدهد. او در این فیلم بیش از آنکه کمدی باشد، بیرحم اما مسخره است. با گریمی کاملاً متفاوت، عبدی یکی از نقشهای متفاوت کارنامهاش را ارائه میدهد.
دلشدگان: داستان حضور اکبر عبدی در دلشدگان هم جالب توجه است. او در نقش یک آشپز به اسم رمضان بازی میکند که به دلیل استعداد و علاقهاش، تبدیل به نوازنده تنبک گروهی میشود که قرار است در پاریس موسیقی ایرانی اجرا و ضبط کنند. عبدی برای بازی در این نقش، در همان تستهای اول نظر حسین علیزاده، آهنگساز سرشناس این فیلم را جلب کرد. او بدون آنکه در کلاس موسیقی شرکت کند، توانست حرکت دشوار تنبک را تقلید میکند.
آدم برفی: آدم برفی برای بازیگران اصلی و کارگردان آن داود میرباقری، یک فیلم مهم و تأثیرگذار بود اما در اینجا هم اکبر عبدی با بازی در نقش عباس خاکپور درخشش متفاوتی دارد. او در آدم برفی، نقش اول و قهرمان داستان است و برای بهدست آوردن دل دختر مورد علاقهاش مجبور میشود، لباس زنانه بپوشد و نقش زن را بازی کند. شاید بعد از آن، خود عبدی و دیگر بازیگران هم چنین نقشهایی را بازی کردند اما نقشآفرینی عبدی در آدم برفی بهنوعی اولین نقشآفرینی مهم این گونه بهحساب میآمد. آدم برفی البته چند سال توقیف بود و به اکران نمیرسید اما این فیلم قاچاقی بهدست مردم رسید و بارها و بارها دیده شد.
خوابم میآد: همکاری سینمایی اکبر عبدی و رضا عطاران، دومین سیمرغ بلورین را برای اکبر عبدی بههمراه داشت. آنچه این فیلم را در کارنامه اکبر عبدی متفاوت میکند، این است که برخلاف آدم برفی که او عباس خاکپور بود و با گریم زنانه خودش را به درنا تبدیل میکرد، در این فیلم او در نقش یک زن که مادر رضا عطاران بود، بازی کرد. بازی فوقالعاده اکبر عبدی در این فیلم، باعث شد او برای دومین بار سیمرغ بلورین را بهدست بیاورد.
