توسط : محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس میگوید: نگاهی است که از جنگ سخن میگوید اما هیچ افق و سازوکاری برای پایان مقتدرانه آن ندارد. این نگاه با نفی هرگونه تعامل و دیپلماسی بدون محاسبه مقدورات، عملاً کشور را به سمت فرسایش و جنگ بی پایان میبرد
محمدباقر قالیباف روز گذشته از دو خطای راهبردی در مواجهه با شرایط جنگی سخن گفت؛ نخست، نگاهی که «از جنگ سخن میگوید اما هیچ افق و سازوکاری برای پایان مقتدرانه آن ندارد» و دوم، رویکردی که «دچار خطای کمبرآوردی از توان ملی است». رئیس مجلس در نطق پیش از دستور خود تأکید کرد که هر دو رویکرد میتوانند به نتیجهای مشابه منجر شوند و خواسته دشمن برای برهم زدن انسجام و اتحاد کشور را محقق کنند. او در عینحال تأکید کرد که دوگانه «جنگ یا مذاکره» واقعی نیست و ایران باید همزمان در میدان بجنگد و در عرصه دیپلماسی مذاکره کند. قالیباف این اظهارات را در جلسه علنی روز گذشته مجلس و در آستانه هفته دفاع مقدس مطرح کرد. او با اشاره به سالروز آغاز جنگ تحمیلی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ گفت، هفته دفاع مقدس «صرفاً بازخوانی یک خاطره تاریخی نیست» بلکه «یک تجربه زیسته و آزموده شده برای حراست از استقلال و عزت ملی در برابر هجمه دشمن است».
رئیس مجلس با اشاره به تغییر ماهیت تهدیدها و تفاوت شرایط امروز با دوران جنگ ایران و عراق گفت: «اگر دیروز جبهه نبرد در مرزهای جغرافیایی خلاصه میشد، امروز دفاع شکلی سیالتر و عمیقتر یافته است». او ۳۱ شهریور ۵۹ را آغاز «یک تهاجم ناجوانمردانه به ایران عزیز ما» توصیف کرد و گفت جنگ تحمیلی اول «نه تنها ما را زمینگیر نکرد بلکه مقاومت و ایستادگی مردم در ۸ سال دفاع مقدس، موتور خودباوری و استقلال بنیادینمان را در ۴۰ سال گذشته روشن کرد و کشور را به اهداف عالی انقلاب نزدیکتر کرد».
قالیباف سپس شرایط امروز را نیز تکرار همان تجربه تاریخی دانست و گفت: «امروز در حال تکرار همان تجربه تاریخی هستیم». با این تفاوت که به گفته او «این بار مقاومت مردم ایران نهتنها ضامن امنیت ایران است بلکه با شکل دادن به نظم جدیدی در منطقه و جهان باعث گشایشهایی در حوزههای اقتصادی و استراتژیک خواهد شد». او در ادامه با اشاره به پیامدهای این ایستادگی افزود: «این ایستادگی باارزش و تاریخی مردم همانطور که در دهه ۶۰ ایران مقتدر امروز را ساخت، امروز نیز ایران را به سطح جدیدی از اقتدار و شکوفایی خواهد رساند».
نه جنگ بیپایان، نه نسخه تسلیم
اما بخش اصلی نطق قالیباف به تشریح دو «خطای راهبردی» در شرایط کنونی اختصاص داشت؛ دو رویکردی که از نگاه رئیس مجلس هر کدام به شکلی متفاوت میتوانند، کشور را با پیامدهای مشابهی مواجه کنند. رئیس مجلس در توضیح خطای نخست گفت: «نخستین خطا نگاهی است که از جنگ سخن میگوید اما هیچ افق و سازوکاری برای پایان مقتدرانه آن ندارد». او ادامه داد: «این نگاه با نفی هرگونه تعامل و دیپلماسی بدون محاسبه مقدورات عملاً کشور را به سمت فرسایش و جنگ بیپایان میبرد».
قالیباف در ادامه، خطای دوم را متوجه جریانی دانست که به گفته او، توان ملی ایران را کمتر از واقعیت برآورد میکند. او گفت: «در نقطه مقابل جریانی قرار دارد که دچار خطای کمبرآوردی از توان ملی است؛ ایران را ضعیف میپندارد و با هراسافکنی، نسخه تسلیم و پذیرش شروط یکطرفه دشمن را میپیچد».
قالیباف سپس درباره پیامد این دو رویکرد هشدار داد و گفت: «خطای اول، کشور را در وضعیت بحران دائمی نگه میدارد و خطای دوم، منابع و عزت ملی را پیشکش دشمن میکند و هر دو رویکرد، خواسته دشمن برای برهم زدن انسجام و اتحاد کشور را محقق میسازد».
هم باید جنگید و هم مذاکره کرد
قالیباف پس از تشریح این دو خطای راهبردی به نسبت میان جنگ و مذاکره پرداخت و تأکید کرد که این دو نباید در برابر یکدیگر قرار گیرند. او گفت: «ما معتقدیم دوگانه جنگ یا مذاکره واقعی نیست بلکه هم باید جنگید و هم مذاکره کرد».
رئیس مجلس در ادامه درباره چگونگی پیشبرد همزمان این دو مسیر توضیح داد: «باید معقول و مقتدرانه جنگید و در زمان مناسب با اقتدار و عقلانیت مذاکره کرد». او در تشریح این رویکرد گفت: «یعنی در لحظه لازم با تمام توان نظامی که داریم، دشمن را عقب زده و به او ضرباتی مهلک وارد کنیم اما در زمانی که پیروزی میدانی قابلتوجه بهدست آوردهایم و دشمن در ضعف است با ابزار دیپلماسی این امتیازات را تثبیت کنیم تا اینکه با تحمیل شکست به دشمن همچنین تقویت مؤلفههای قدرت خود به مرحله بازدارندگی برسیم».
قالیباف تأکید کرد که در ۷ ماه گذشته، ایران هم در میدان و هم در عرصه دیپلماسی، مواضع خود را نشان داده است. او گفت: «در ۷ ماه گذشته نشان دادیم در برابر تجاوزگری دست بسته نیستیم و در عین حال در صحنه دیپلماسی نیز اثبات کردیم مواضع ما روشن، عقلانی و غیرقابل معامله است».
رئیس مجلس در ادامه با اشاره به روند انتقال پیامهای دیپلماتیک ایران گفت: «انتقال پیامها و تبیین شروط ما از طریق میانجیها با صراحت به طرف مقابل انجام شده» است. او افزود: «دشمن به خوبی میداند که مسیر فریب و تحمیل یکطرفه بسته است» و تأکید کرد: «تا زمانی که این شروط محقق نشده و حقوق حقه ملت ایران بهرسمیت شناخته نشود و تعهدات آمریکاییها اجرا نشود هیچ روزنهای برای بازگشت به شرایط پیشین مذاکره و باز شدن تنگه هرمز وجود نخواهد داشت».
بخش دیگری از نطق قالیباف به آغاز سال تحصیلی و همزمانی آن با هفته دفاع مقدس اختصاص داشت. او این تقارن را دارای «پیامی راهبردی» دانست و گفت: «کلاس درس سنگر نوین دفاع مقدس و یکی از ارکان بازدارندگی ملی است و حضور دانشآموزان ایران در سنگرهای تعلیم و تربیت پرچم ایستادگی ملت را برافراشته نگه میدارد».
قالیباف همچنین تأکید کرد: «ما اجازه نخواهیم داد توهمات دشمن، نبض زندگی، تولید و دانش این مرز و بوم را کند کند؛ چراکه پویایی توقفناپذیر مدارس، مظهر شکست راهبردی دشمن برای بازنمایی شرایط تعلیق است».
به این ترتیب، رئیس مجلس در بخش دیگری از سخنان خود بر ادامه فعالیتهای عادی کشور در کنار شرایط جنگی تأکید کرد؛ موضوعی که آن را در کنار مقاومت و بازدارندگی قرار داد.
نظم کهنه آمریکایی فرو ریخته است
قالیباف در بخش پایانی نطق خود نیز به تحولات منطقه پرداخت و گفت: «امروز نظم کهنه آمریکایی در غرب آسیا فرو ریخته و این کشورهای اسلامی منطقه هستند که باید نظم جدیدی را پیاده کنند». او در ادامه با اشاره به نقش مردم و نسل جدید در آینده کشور گفت: «ما با تکیه بر اراده تاریخی ملت، تدبیر فرماندهان شجاع در صحنه و با امید به نسلی که امروز در کلاسهای درس مدرسه و حوزه و دانشگاه نشسته است، نشان خواهیم داد که مسیر آینده نه با التماس بلکه با عقلانیت، شجاعت و مبارزه رقم خواهد خورد».
آنچه در این بخش از سخنان رئیس مجلس برجسته بود، تلاش برای پیوند دادن شرایط جنگی با تصویری از آینده کشور بود؛ آیندهای که از نگاه او صرفاً در میدان نظامی تعیین نمیشود و مؤلفههایی مانند دیپلماسی، انسجام داخلی، ادامه فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی و تربیت نسل جدید نیز در شکلگیری آن نقش دارند. اشاره او به بازگشایی مدارس نیز بخشی از همین تصویر بود؛ اینکه جنگ نباید بهمعنای توقف زندگی روزمره و معطل ماندن مسیر توسعه کشور تلقی شود.
در مجموع، نطق قالیباف را میتوان تلاشی برای ترسیم مسیر مواجهه با جنگی دانست که از نگاه او، پایان آن به اندازه ادامه مقاومت اهمیت دارد. تأکید همزمان بر میدان و دیپلماسی در کنار هشدار درباره دو خطای راهبردی، چارچوبی بود که رئیس مجلس برای عبور از شرایط فعلی ترسیم کرد؛ رویکردی که قرار است، دستاوردهای میدان را به اهرمی برای مذاکره و در نهایت رسیدن به بازدارندگی تبدیل کند.
